صفحه اصلی
جستجو پیشرفته
لطفا منتظر بمانید...
سازمانها و نهادها
صفحات اختصاصی
گروه های خبری
شعر و ادب
بین الملل
تلنگر / وبلاگ رسمی دکتر سوسن صفاوردی
محله خبر
تولید، اکران و پخش
آرشیو اخبار
اختصاصی نیوز دی /مترجم سیامک هنرجویی

پژوهشی در مورد ناآرامی های سیاسی پاکستان از سال ۲۰۱۴ (بخش پایانی)

 

 پژوهشی در مورد ناآرامی های سیاسی  پاکستان از سال 2014
کاری از:ک. آلن کرونس تادت( کارشناس مسائل جنوب آسیا) و دستیار تحقیقات سمیر کومار 
عمران خان و حزب تحرک انصافPTI
حزب تحرک انصاف عمران خان 10% کرسی های مجلس ملی را به خود اختصاص داد همچنین یک ائتلاف دولتی را در ولایت خیبر پشتونخاkpk  که مرکز ایالت پیشاور است رهبری کرد. تظاهرات موسوم به آزادی که عمران خان ترتیب داد آخرین نمایشمطالبات مردم خشمگین در سال گذشته بود، در این تظاهرات عمران خان باصدای بلند و با جلب توجه اعلام کرد که در انتخابات سال 2013 حزب مسلم لیگ پاکستان   PML – N به رهبری نواز شریف با تقلب در انتخابات به پیروزی خواهد رسید. معترضان حزب تحرک انصاف PTI  به رهبری عمران خان خواستاراستعفاء دولت نوازشریف و سپس انجام سریع انتخابات ملی زیر نظر دولت موقت بودند. علاوه بر این، عمران خان خواستار اصلاحات انتخاباتی و پی گیری مسائل متهمین دست اندرکار در رای گیری شد.رسانه های صوتی و تصویری حزب تحرک انصاف PTI  به رهبری عمران خان بیش از سال قبل که حزب قدرت را در دست داشت جهت جلوگیری از استمرار جنگ و مشکلات  اقتصادی در ولایت خیبر پشتونخا kpk اقدام می کردند. دریک تلاش پیش گیرانه قبل ازتظاهرات اعتراض آمیز طرفداران حزب تحرک انصاف PTI  به رهبری عمران خان، نخست وزیر نوازشریف پیشنهاد داد که توسط هیئتی از وکلا و داوران نخبه یک بازبینی در نتایج انتخابات انجام گیرد، اما عمران خان برخواسته خود که استعفای نوازشریف بود، پافشاری کرد. بعد از یک هفته شدتتظاهرات معترضین طرفدار عمران خان کاهش پیدا کرد،وخواسته های مردم با خواسته های او ناسازگاری داشته و سیاست کلی او نامشخص گردید.او ( عمران خان ) برای استعفای نوازشریف 48 ساعت ضرب الاجل تعیین کرد، این حرکت برای این بود که عمران خان فقط به فکر تغییر نوازشریف بود. عملکرد متزلزل عمران خان و انتقال خواسته های او به صورت تبلیغات وسیع از رسانه های کشور موجب ایجاد دودستگی در حزب گردید. در یک مرحله او تمام نماینده های حزب خودش در مجلس را جهت استعفا وکناره گیری از سمت نمایندگی  فراخواند، اما نمایندگان ولایات در مجلس از این امر امتناع کردند.




طاهرالقدری وحزب تحرک عوامی پاکستانPAT
اعتراض همزمان هوداران طاهرالقدری تظاهرات "انقلاب" نامیده شد. طاهرالقدری به انجام تظاهرات آرام و ملایم توجه کرد که این مطلب در سال 2010 به فتوا در مقابل جهاد معروف شد، مطالبات او در تظاهرات سال 2013 رشوه خواری و فساد در دولت را مورد حمله قرار داده ودولت را تهدید به سرنگونی کرد. در آغاز سال 1989 حزب او، تحرک عوامی پاکستان PAT فقط یک کرسی در مجلس داشت و تا سال 2007 هیچ تغییری در این مطلب داده نشد، اما این حزب در شهر لاهور که شهری پرجمعیت و مرکز ولایت پنجاب است یک سازماندهی قوی را ایجاد وحفظ کرد. در ماه ژوئن پلیس با اعمال حزب تحرک عوامی پاکستانPAT در لاهور برخورد که نتیجه آن چهارده کشته بود، در آن زمان طاهرالقدری در صحنه سیاست داخلی ظاهرشد. واکنش حزب مسلم لیگ پاکستان   PML – N به رهبری نواز شریف در ولایت پنجاب نسبت به این مساله ضعیف بود، به جهت قانونی هیچ یک از مقامات دولتی که در ارتباط با این قتل عام همگانی بودند حرکتی انجام نشد.با انجام این خشونت، القدری با هواپیما از ترنتو به لاهورآمد و با پشتیبانی و حمایت طرفدارانش آنها را به انجام تظاهرات بزرگ تحریک کرد. علت اصلی نارضایتی واختلاف او با عمران خان عبارت از آن بود که: القدری معتقد بود که سیستم دمکراتیک جاری شکست خورده و شالوده این سیستم یک نظام مبتنی بر فئودالی است و  این سیستم نیاز به بازبینی کامل دارد.
عکس العمل دولت
پاسخ نخست وزیر نوازشریف به اعتراضات پاسخی نامناسب بود، دولت او آغازگری هر خشونت و شدت عملی را در رابطه با تظاهرات نپذیرفت. در تظاهرات قبلی، مسئولان امور، راه اصلی اسلام آباد به لاهور را  با استفاده از کانتینرها بستند اما معترضان با استفاده از راه میانبر خود را به سرعت به اسلام آباد رساندند. با نزدیک شدن تظاهرات به سمت پایتخت، دولت به معترضان اعلام خطر کرد که به منطقه ممنوعه ( منطقه قرمز ) که شامل خانه های وکلا ، خانه رئیس دیوان عالی کشور، منزل نخست وزیر، و چندین سفارتخانه است وارد نشوند. هرچند زمانی که تظاهرات کنندگان حرکت خود را به سمت نزدیکی آن محله ادامه دادند، توسط نیروهای امنیتی متوقف نشدند و به آنها اجازه داده شد که خارج ساختمان مجلس متحصن شوند. متحصنین و تظاهرات کنندگان تا قبل از اینکه چند نفر از آنان به حیاط منزل نخست وزیر وارد وموجب تحریک و عکس العمل پلیس در روز 31 آگوست شوند،  هفده روز آنجا ماندند.
رهبران دو حزب تحرک عوامیPAT و حزب تحرک انصاف  PTIپاکستان مایل به توافق در موردتحت پیگرد قرار دادن عوامل حادثه وبررسی دقیق مجلس و انجام اصلاحات سیاسی بودند - رهبران اعتراض کنندگان در ایجاد موقعیت هایی برای توسل به اعمال انقلابی و مستقیم اختلافی نداشتند. احزاب مخالف و نیروهای سیاسی سومین حزب فعال در پاکستان معتقدند که خواسته استعفای نخست وزیر خلاف قانون اساسی است، و مجلس ملی پاکستان با صدور یک قطعنامه چندماده ای تصویب کرد که این مطلب قانونی نیست.با کمال تعجب بیشتر نمایندگان مخالف اظهار نظر در مورد انتخابات را که از خواسته های عمران خان بود ولی محقق نشد، خاتمه دادند.در واقع بعضی از نمایندگان معتقد بودند که یک آدم متقلب وشیاد انتخاب شده، اما جهت جبران این مطلب اتهام وارد کردن روش مناسبی برای رقابت انتخاباتی نیست. به نظر میرسید که نوازشریف از هدایت این طرح ملی راضی است، چنانکه او تا دو هفته بعد از شورش هیچ نطقی برای مردم و سناتورهای مجلس انجام نداد.
نقش ارتش
از دیرباز و از زمان استقلال پاکستان در تاریخ آن کشور ، ارتش با اتکا به نیروهای خود همیشه بر اوضاع مملکت مسلط بودهو مردم با اعتماد به نظامیان برای آنان احترام قائل بودند.تحلیل گران در نقش ارتش در آخرین شورش سیاسی مهم اسلام آباد اختلاف نظر دارند. بررسی اوضاع نشانگر ارتباط میان عمران خان و طاهرالقدری و ارتش پاکستان است، بعد از آخرین بحران تعدادی ازتحلیل گران هماهنگی میان ارتش و دیگر گروه ها را کم وبیش آشکار کردند. ناظران تردید دارند که، هرچند ارتش در پی کنترل ونظارت مستقیم  در سیستم حکومتی است، امااین مطلب نباید به قیمت کمترین درگیری در عملیات تهاجمی مقابل ستیزه جویان اسلامی در غرب مناطق طایفه ای انجام گیرد. بعضی از کارشناسان معتقدند که امکان دارد ارتش از طراحی واجراء یک کودتای نرم که با پشتیببانی مردم ودر جهت حمایت از دولت همراه استاستقبال نمایدبه شکلی که ارتش کنترل کامل سیاست خارجی و امنیتی را برعهده گیرد. یک گزارش اظهار می دارد که نخست وزیر نوازشریف گفته بود که از طریق یک واسطه با ژنرالهای ارتش هماهنگ نموده که فضای حکومتی با ارتش تقسیم شود،به شرطی که ژنرال ها کودتا یی را طراحی نکنند.
در اوایل سپتامبر، ارتش هیچ  نقش آشکار وعلنی در جهت دهی به اعتراضات عمومی نداشت. زمانی که سخنگوی ارتش در پیامی در شبکه های اجتماعی بیان کرد که شرایط ایجاب می نماید که تمام طرف های درگیر شکیبایی به خرج دهند نقش ژنرال های ارتش که توسط رئیس ستاد ارتش در شهر راوالپندی هدایت می شدند بیشتر مورد سوء ظن قرار گرفت، این خبر حاکی از این بود که فرماندهان ارتش حامی و پشتیبان حکومت هستند. گمانه زنی های بعضی مفسران براین مطلب قرار گرفت که دولت توسط  ارتش به دخالت در امور سیاسی تهدید می شود.  از زمانی که اعتراضات گسترده شدنخست وزیر نوازشریف چندین دفعه با فرمانده ارتش ملاقات کرد.


 تمایل آمریکا برای دخالت در مسائل پاکستان

کارشناسان پیش بینی می کنند که اگر شخصی، مسائل سیاسی نه چندان دور پاکستان را پیش بینی کند، عملی مورد توجه جهانیان انجام داده.بر طبق نظریه تحلیلگرانی که مدت زیادی روی این موضوع کار کرده اند، یک دلیل کوچک برای پیش بینی مسائل پاکستان این است که نتایج هر تغییر بزرگ در سیاست پاکستان در دوره کوتاه مدت مورد توجه ویژه سیاستمداران آمریکا یی قرار می گیرد، " در این آشوب مشخص گردید که  امیدی بر تقویت و ثبات تدریجی قوانین دمکراتیک وتاثیر آن بر فضای کشور " نیست.
 ناآرامی های فعلی تاثیر زیادی بر مشکلات داخلی پاکستان دارد، و این مطلب به شکل بالقوه برای اجرای سیاست های آمریکا در منطقه جالب است . ارتش پاکستانزمام بیشتر ادارات را برعهده گرفته و نظارت قوی برخارجی های و سیاست های امنیتی کشور دارد، ممکن است در هر لحظه سیاست پاکستان به سوی افغانستان تغییر کرده و به آنها نزدیک شود که چارچوب سیاست افغانستان بیشتر در جهت مخالفت با تاثیر هندوستان بر پاکستان است. این مطلب می تواند چالشی را در روابط پاکستان و هندوستان ایجاد کرده و کاهش دهنده امید  به شراکت منطقه ای و تجارت در جنوب آسیا را کاهش دهد.
ثبات وسیاست منطقه ای
برای دولت آمریکا داشتن رابطه عمیق امنیتی با پاکستان که شامل سیاست امنیتی هسته ای و تکثیر سلاح هسته ای، ضد تروریسم، ثبات افغانستان، و متعادل کردن روابط پاکستان و هندوستان  باشد موردتوجه است. ضعف رهبران اسلام آباد در نظارت و یا سیاست امنیتی کشور در حوزه هسته ای اثری نخواهد داشت ، احتمالا ادامه این مطلب به تسلط و حاکمیت نیروهای نظامی بر ارکان حکومت منجر می شود. با توجه به انجام عملیات ضد تروریسم و عملیات ضد شورش، واشنگتنسالها از عملکرد نظامیان پاکستان در رابطه باشناسایی گروه های اسلامی ستیزه جو مایوس شده و دچار سردرگمی بود، آنها ( نظامیان)با خودداری از فشار  هدفمند بر روی این گروه ها ونمایندگانشان معتقد بودندکه هندوستان ویا افغانستان تاثیر منفی برکشور دارند. هر گونه حواشی در دولت نوازشریف می تواند تبعات منفی برای علایق آمریکا در منطقه که ثبات افغانستان و روابط پاکستانی ها با دهلی نو ست، داشته باشد.

خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان
آمریکا برای خروج نیروهایش از افغانستان، اسلام آباد را به دید یک شریک با اهمیت در تضمین ثباتو آبادانی افغانستان بعد از سال 2014 می نگرد.هر چند ثبات امنیتی پاکستانی ها تحت تاثیر ترس از احاطه راهبردی هندوستان می باشد، پاکستان با شناخت از اهداف طالبان افغانستان که دارای روابطی نسبتا دوستانه با آن کشور و به طور قابل اعتماد ضد هندوستان است، می تواند یکراهبرد عمیق درکشورایجاد نماید.در سال 2014 که نظامی ها به وزیرستان شمالی حمله کردندبه شکلی آشکار ماه ها بحث بر سر پیش روی آنها مطرح بود اعتقاد براین بود که ستیزه جویان تهدیدی برای مسائل مورد علاقه آمریکا هستند، مانند رهبر شبکه حقانی که از طریق مرز به افغانستان فرار کرد.در ماه آگوست مجلس پاکستان جایزه ای جدید برای دستگیری رهبران گروه حقانی تعیین کرد که در نتیجه این تفکر کادر غیرنظامی دولت، پاکستانی ها به شکلی مبهم تاثیر خود را بر سیاست ومردم کشور افغانستان از دست دادند.
پاکستانی ها متهم هستند که از نظر تجهیزاتی گروه طالبان افغانی را حمایت می کنند– گروهی که تا سپتامبر سال2001  اسلام آباد به طور فعالانه از آن پشتیبانی می کرد موجب نگرانی رهبران هر دو کشور هندوستان و افغانستان می باشد. حامد کرزای رئیس جمهور افغانستان همیشه نسبت به پاکستان بی اعتماد بوده و امید پشتیبانی از هندوستان داشت، که این حمایت در حوزه کالا و آموزش می باشد. دیدگاه هر دو رهبر ( افغانستان و پاکستان) در مورد گرایش به سوی دهلی نو نسبتا مثبت است. در نیمه سال2013 نوازشریف پس از عهده دار شدن پست نخست وزیری ، درپی ایجاد روابط پاکستان با رهبران افغانستان بود، پیشرفت های جزیی نیز در این امر حاصل شد، اما به شکلی آشکار ارتش پاکستان نسبت به این مساله مقاومت نشان می داد.در حال حاضر که دولت نواز شریف ضعیف شده ارتش قادراست کوشش ها وتلاش هایی که در جهت ترویج سیاست منطقه ای برای ثبات در افغانستان انجام میشود را تضعیف کند.
روابط پاکستان و هندوستان
افزایش کشمکشدر ماه آگوست میان پاکستان وهندوستان  ، ظاهرا ارتباطی به آشوب در اسلام آباد ندارد، در حال حاضرعدم ثبات سیاسی فقط موجب سستی و کاهش دورنمای روابط دوستی مجدد بین هند وپاکستان می گردد. دولت نواز شریف نشان داده که به برطرف کردن مناقشات برجسته با هند و تعمیق روابط متقابل در مسائل تجاری و مسائل کلی گرایش دارد. خیلی از ناظران و تحلیل گران مستقل معتقدند که ارتش پاکستان مانع به ثمر رسیدن تلاش ها به تعمیق روابط تجاری با هند است زیرا آنها در پی برطرف کردن مناقشات مرزی که یک پیش نیاز برای ایجاد سایر روابط است می باشند. یک مطلب پراهمیت افتتاحاولین سفارتخانه هندوستان با درنظر گرفتن مسائل امنیتی شدید در ماه می گذشته در نارند رامودی است، زمانی که دو رهبر در مورد ادامه گفتگوهایی که از سال 2008 متوقف شده بود موافقت کردند حمله ای تروریستی به شهر مومبای انجام گرفت.
ظاهرا بعد از ماه ها از نفوذ سیاسی و اجتماعی نخست وزیر نواز شریف در پاکستان کاسته شده، او با تاثیر و نفوذ برطرفداران( حوزه انتخاباتی) سعی کرد ارتباطات بهتری در حوزه سیاست و تجارت با هندوستان برقرار کند.خبرگزاری های هندوستان سعی در سانسور اخبار مربوط به تجزیه طلبی ستیزه جویان کشمیری در مرز کشمیر هندوستان و پاکستان را داشتند، شاید این عمل یک سازگاری با خطر کم شدن نفوذ نواز شریف در پاکستان بود. زمانی که سفیر پاکستاندر ماه آگوست با تجزیه طلبان کشمیر در دهلی نو ملاقات کرد، ناگهان رهبر جدید هندوستان طرح گفتگوها در سطح  وزرای خارجه دو کشور را ملغی کرد.در نیمه آگوست، درگیری در طول مرز شدت پیدا کرد،و موجب نگرانی از امکان نقض توافق نامه آتش بس سال 2003 گردید.به نظر بعضی ها کاهش روابط پاکستان و هندوستان توسط نظامیان پاکستانی به قصد نظارت کامل آنها بر سیاست پاکستان در قبال هندوستان ساماندهی شد  اما تعدادی از عوامل، مانند برخی از مسایل داخلی هندوستان  نیز در این مطلب ایفای نقش می کند.اخیرا در یک بررسی افکار عمومیمشخص شد که 71% از پاکستانی ها مخالف روابط با هندوستان هستند.
تجارت منطقه ای
اگر چه ارتش پاکستان به روابط اقتصادی با هندمشکوکنیست،ولی از روابط تجاری با آن کشور کمتر پشتیبانی می کند، حرکت معقول باید در جهت پیشرفت تجارت باشد که مورد قبولنخست وزیر است. با اینکه در سال 2010 پاکستان یک موافقت نامه تجاری با افغانستان امضا کرد، تمام راه های تجارت زمینی  با هندوستان وآسیای مرکزی را  بست. علاوه براینچشم انداز دولت پاکستاندستیابی بر تجارت بزرگتر نسبت به هندوستان است و این مطلب برای سیاست دولت اوباما که در پی بهتر کردن روابط هندوستان با آسیای مرکزی از طریق جاده ابریشم جدید است می تواند مضر باشد. درصحنه منطقه ای شدت این شرایط موجب عدم شراکت کشورهای منطقه جنوب آسیا در امور تجاری گردد. جغرافیای سیاسی می تواند انگیزه دهلی نو را به توسعه مناسبات تجاری با بندر چابهار ایران افزایش دهد، که این بندر راه دسترسی پاکستان به آسیای مرکزی است، اما این ظرفیت جذاب،  در مقابل اتحاد با آمریکا که دشمن ایران است قرار دارد.
دمکراتیک شدن
اگرچه نخست وزیر نواز شریفدر ماه آگوستگذشته در پی توافق با ارتش سعی بر این داشت که در موارد اختلاف بین معترضین ودولت گشایشی حاصل شود، بیشتر تحلیلگران معتقدندکه، آنچه مسلم است او نظارتی بر امنیت داخلی ندارد. این موضوع  موجب تاثیر منفی بر دمکراسی و حمایت آمریکا از موقعیت حکومت پاکستان است.با هر خلع ید آشکاری از ارتش، نوازشریف میتواند موجب از سر گیری دور دیگری از رابطه دمکراسی با آمریکا وحمایت این کشور در مورد کمک خارجی به پاکستان شود،از سال 2011 تا به امروز به جز یک وقفه کوتاه، برنامه های کمک به پاکستان در تقدم مسائل آمریکا بوده است.


پایان/

شناسنامه


کدخبر: ۱۳۹۷۲
تاریخ: ۱۳۹۳/۱۲/۳     ساعت: ۱۲ : ۷
امتیاز به این خبر:
  • 5
سرویس: اختصاصی       زیرسرویس: نقد و بررسی
انتشار:
ارسال نظر


نام :*
ایمیل:
نظر :*
ارسال
نظرات


نبي پور

خسته نباشيد.مثل هميشه خوب و مفيد بود.به اميد مقالات خديد

۰
۰
سعيد گلزاري

در مورد روابط ما با پاکستان بنويسيد

۰
۲
کلیه حقوق مادی و معنوی این پایگاه خبری متعلق به سرزمین ارتباطات میباشد.
  • ۱۳۹۷ چهارشنبه ۲ خرداد
  • ٨ رمضان ١٤٣٩
  • May 23 2018